Loevestein, Pompveld & Kornsche Boezem, provincies Gelderland en Noord-Brabant

Hoofdpunten uit het advies

Advies over de aanvulling op de Gelderse natuurdoelanalyse voor de eerste cyclus
De provincie Gelderland stelde in 2023 natuurdoelanalyses op voor elf Natura 2000-gebieden, waaronder het gebied Loevestein, Pompveld & Kornsche Boezem. Met deze analyses wil de provincie bepalen of de bestaande en geplande maatregelen per gebied voldoende zijn om de natuurdoelen te halen. De Ecologische Autoriteit adviseerde eerder om de eindconclusies in die natuurdoelanalyses beter te onderbouwen of te herzien. De provincie heeft daarop haar eindconclusies opnieuw bekeken en één aanvullend rapport geschreven. Die aanvulling is voor advies aan de Ecologische Autoriteit voorgelegd.

De Ecologische Autoriteit spreekt waardering uit voor de heroverweging en ziet dat de provincie veel essentiële maatregelen voor natuurherstel neemt. Die inzet blijft van groot belang voor het bereiken van de natuurdoelen. Tegelijkertijd constateert de autoriteit dat de provincie te weinig aanvullende informatie ter onderbouwing heeft aangeleverd om het eerdere oordeel over de natuurdoelanalyses te wijzigen. De Ecologische Autoriteit blijft daarom bij haar eerdere adviezen om veel van de eindconclusies te herzien. De provincie zal een betere onderbouwing moeten geven, als zij toekomstige verslechtering van de Natura 2000-gebieden volledig wil uitsluiten.
De Ecologische Autoriteit ziet daarnaast dat de eindconclusies een sterk vereenvoudigd beeld geven van de verwachte natuurontwikkeling. Het geldende beoordelingssysteem kent slechts drie mogelijke categorieën. Daardoor raken nuances en het bredere verhaal over natuurherstel snel buiten beeld, bijvoorbeeld waar al betekenisvolle, maar nog niet volledige, stappen zijn gezet. Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en de provincies kunnen dit mogelijk meenemen bij de handreiking voor de volgende ronde natuurdoelanalyses.
De provincie beschikt over een uitgebreid en nog verbeterend monitoringssysteem en volgt daarmee de ontwikkeling van de natuur en de effecten van herstelmaatregelen nauwlettend. De provincie heeft informatie uit deze monitoring niet in het rapport opgenomen. De Ecologische Autoriteit adviseert daarom om de resultaten van de monitoring in toekomstige rapporten wel steeds mee te nemen in de analyses. Zo kan de provincie haar conclusies over de natuurontwikkeling beter onderbouwen.

Advies over de natuurdoelanalyse voor de eerste cyclus
De provincie Gelderland heeft voor het Natura 2000-gebied Loevestein, Pompveld & Kornsche Boezem in de natuurdoelanalyse alleen het habitattype ‘beekbegeleidende bossen’ in deelgebied Loevestein onderzocht, omdat alleen dit type gevoelig is voor stikstofdepositie. De provincie Gelderland heeft de Ecologische Autoriteit gevraagd de natuurdoelanalyse te toetsen. Het Natura 2000-gebied bestaat uit veel meer soorten natuur, en die zijn nog niet onderzocht in de natuurdoelanalyse.
De kwaliteit van de beekbegeleidende bossen is enkele jaren geleden in beeld gebracht, en was op sommige locaties matig en op andere goed. Door een gebrek aan recente vegetatiegegevens is niet bekend hoe deze bossen het nu doen. Ook is er onvoldoende inzicht in de waterhuishouding van het gebied. De Ecologische Autoriteit constateert dat zonder deze gegevens het onmogelijk is om te beoordelen of de natuurdoelen haalbaar zijn zonder extra maatregelen. De conclusie over het halen van de doelen voor de beekbegeleidende bossen is op dit moment daarom ‘nee, tenzij’.
De Ecologische Autoriteit benadrukt het belang van het voorgenomen ecohydrologisch onderzoek van het deelgebied Loevestein en adviseert dit uit te breiden naar het watersysteem en de waterkwaliteit van de beekbegeleidende bossen. Dit onderzoek zal inzicht bieden in de huidige staat van de bossen en kan ook inzicht geven in de noodzaak voor eventuele aanvullende maatregelen.