Evalyne de Swart
werkgroepsecretaris
Lingegebied en Diefdijk-Zuid behoort tot het Natura 2000-landschap Rivierengebied. Het gebied omvat een vrij smalle zone aan weerszijden van de rivier de Linge, Nieuwe Zuiderlingedijk en Diefdijk. Het landschap is minder dynamisch dan dat van andere rivieren zoals de Rijn, Waal, Maas en IJssel, omdat er vanwege de hoogwaterveiligheid een sterk gecontroleerd peil is. Toch heeft het in veel opzichten nog het karakter van een rivierenlandschap met daarbij behorende landschapselementen. Het gebied ligt in drie provincies,
Hoofdpunten uit het advies
Advies over de aanvulling op de Gelderse natuurdoelanalyse voor de eerste cyclusDe provincie Gelderland stelde in 2023 natuurdoelanalyses op voor elf Natura 2000-gebieden, waaronder het gebied Lingegebied en Diefdijk-Zuid. Met deze analyses wil de provincie bepalen of de bestaande en geplande maatregelen per gebied voldoende zijn om de natuurdoelen te halen. De Ecologische Autoriteit adviseerde eerder om de eindconclusies in die natuurdoelanalyses beter te onderbouwen of te herzien. De provincie heeft daarop haar eindconclusies opnieuw bekeken en één aanvullend rapport geschreven. Die aanvulling is voor advies aan de Ecologische Autoriteit voorgelegd.
De Ecologische Autoriteit spreekt waardering uit voor de heroverweging en ziet dat de provincie veel essentiële maatregelen voor natuurherstel neemt. Die inzet blijft van groot belang voor het bereiken van de natuurdoelen. Tegelijkertijd constateert de autoriteit dat de provincie te weinig aanvullende informatie ter onderbouwing heeft aangeleverd om het eerdere oordeel over de natuurdoelanalyses te wijzigen. De Ecologische Autoriteit blijft daarom bij haar eerdere adviezen om veel van de eindconclusies te herzien. De provincie zal een betere onderbouwing moeten geven, als zij toekomstige verslechtering van de Natura 2000-gebieden volledig wil uitsluiten.
De Ecologische Autoriteit ziet daarnaast dat de eindconclusies een sterk vereenvoudigd beeld geven van de verwachte natuurontwikkeling. Het geldende beoordelingssysteem kent slechts drie mogelijke categorieën. Daardoor raken nuances en het bredere verhaal over natuurherstel snel buiten beeld, bijvoorbeeld waar al betekenisvolle, maar nog niet volledige, stappen zijn gezet. Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en de provincies kunnen dit mogelijk meenemen bij de handreiking voor de volgende ronde natuurdoelanalyses.
De provincie beschikt over een uitgebreid en nog verbeterend monitoringssysteem en volgt daarmee de ontwikkeling van de natuur en de effecten van herstelmaatregelen nauwlettend. De provincie heeft informatie uit deze monitoring niet in het rapport opgenomen. De Ecologische Autoriteit adviseert daarom om de resultaten van de monitoring in toekomstige rapporten wel steeds mee te nemen in de analyses. Zo kan de provincie haar conclusies over de natuurontwikkeling beter onderbouwen.
Advies over de natuurdoelanalyse voor de eerste cyclus
Lingegebied en Diefdijk-Zuid behoort tot het Natura 2000-landschap Rivierengebied. Het gebied omvat een vrij smalle zone aan weerszijden van de rivier de Linge, Nieuwe Zuiderlingedijk en Diefdijk. Het landschap is minder dynamisch dan dat van andere rivieren zoals de Rijn, Waal, Maas en IJssel, omdat er vanwege de hoogwaterveiligheid een sterk gecontroleerd peil is. Toch heeft het in veel opzichten nog het karakter van een rivierenlandschap met daarbij behorende landschapselementen. Het gebied ligt in drie provincies, Gelderland, Utrecht en Zuid-Holland. Gelderland is de zogenaamde ‘voortouwnemer’ en heeft daarom een natuurdoelanalyse voor dit gebied opgesteld.
De provincies en gebiedspartners hebben de afgelopen jaren veel maatregelen genomen in het gebied. Zo is een groot buffergebied ingericht en is het waterpeil in verschillende deelgebieden aangepast. Daarnaast is er een aantal geplande maatregelen. Dergelijke maatregelen dragen bij aan het behoud en herstel van de natuur in het gebied. De provincie heeft in de natuurdoelanalyse een onderzoek aangekondigd naar onderdelen van het watersysteem, iets dat de Ecologische Autoriteit onderschrijft. De Ecologische Autoriteit is op dit moment negatiever over het halen van de doelen dan de provincie. Dit komt doordat de natuurdoelanalyse nog veel onzekerheden benoemt en de knelpunten en hun maatregelen onvoldoende beschreven zijn in de natuurdoelanalyse om ze op hun effectiviteit te beoordelen.
Het Natura 2000-gebied bestaat uit een drietal afzonderlijke deelgebieden (Linge binnendijks, Linge buitendijks, Nieuwe Zuiderlingedijk). Elk van deze gebieden heeft een eigen dynamiek, afhankelijk van onder andere historie, waterkwaliteit en stikstofgevoeligheid. De natuurdoelanalyse van de provincie is opgebouwd volgens de aanwijzingen van de landelijke handreiking. Dit betekent dat de knelpunten en mogelijke maatregelen voor het gebied in één lijst opgesomd worden. Om beter rekening te kunnen houden met de eigenheid van de deelgebieden, adviseert de Ecologische Autoriteit echter toch om de natuurdoelen, knelpunten en maatregelen per deelgebied specifieker uit te werken. Zo kan de provincie aanvullende maatregelen nemen die gericht zijn op de unieke eigenschappen van elk deelgebied.