Bruuk, provincie Gelderland

Hoofdpunten uit het advies

Advies over de aanvulling op de Gelderse natuurdoelanalyse voor de eerste cyclus
De provincie Gelderland stelde in 2023 natuurdoelanalyses op voor elf Natura 2000-gebieden, waaronder het gebied De Bruuk. Met deze analyses wil de provincie bepalen of de bestaande en geplande maatregelen per gebied voldoende zijn om de natuurdoelen te halen. De Ecologische Autoriteit adviseerde eerder om de eindconclusies in die natuurdoelanalyses beter te onderbouwen of te herzien. De provincie heeft daarop haar eindconclusies opnieuw bekeken en één aanvullend rapport geschreven. Die aanvulling is voor advies aan de Ecologische Autoriteit voorgelegd.

De Ecologische Autoriteit spreekt waardering uit voor de heroverweging en ziet dat de provincie veel essentiële maatregelen voor natuurherstel neemt. Die inzet blijft van groot belang voor het bereiken van de natuurdoelen. Tegelijkertijd constateert de autoriteit dat de provincie te weinig aanvullende informatie ter onderbouwing heeft aangeleverd om het eerdere oordeel over de natuurdoelanalyses te wijzigen. De Ecologische Autoriteit blijft daarom bij haar eerdere adviezen om veel van de eindconclusies te herzien. De provincie zal een betere onderbouwing moeten geven, als zij toekomstige verslechtering van de Natura 2000-gebieden volledig wil uitsluiten.
De Ecologische Autoriteit ziet daarnaast dat de eindconclusies een sterk vereenvoudigd beeld geven van de verwachte natuurontwikkeling. Het geldende beoordelingssysteem kent slechts drie mogelijke categorieën. Daardoor raken nuances en het bredere verhaal over natuurherstel snel buiten beeld, bijvoorbeeld waar al betekenisvolle, maar nog niet volledige, stappen zijn gezet. Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en de provincies kunnen dit mogelijk meenemen bij de handreiking voor de volgende ronde natuurdoelanalyses.
De provincie beschikt over een uitgebreid en nog verbeterend monitoringssysteem en volgt daarmee de ontwikkeling van de natuur en de effecten van herstelmaatregelen nauwlettend. De provincie heeft informatie uit deze monitoring niet in het rapport opgenomen. De Ecologische Autoriteit adviseert daarom om de resultaten van de monitoring in toekomstige rapporten wel steeds mee te nemen in de analyses. Zo kan de provincie haar conclusies over de natuurontwikkeling beter onderbouwen.

Advies over de natuurdoelanalyse voor de eerste cyclus
De Bruuk is een moerasgebied dat wordt gevoed door kwelwater. Het is een uitstekend voorbeeld van een zogenaamd meden- of madenlandschap, dat wordt gekenmerkt door een kleinschalige afwisseling van hooimoerassen, struwelen, houtwallen en natte bossen. De hooimoerassen zijn deels voorbeelden van blauwgrasland, deels van veldrusschraalland. Ook komt er een kleine oppervlakte heischraal grasland voor.
De natuurdoelanalyse stelt dat de trends voor alle beoordeelde habitattypen stabiel of positief zijn, dat toekomstige verslechtering voor blauwgraslanden, overgangs- en trilvenen en kalkmoerassen is uitgesloten en dat de natuurdoelen voor die habitattypen binnen bereik zijn. Voor heischrale graslanden is toekomstige verslechtering van de natuur niet uitgesloten. De habitattypen ruigten en zomen en vochtige alluviale bossen zijn niet beoordeeld.
Voor de Bruuk bestaat goed inzicht in de werking van het natuurlijk systeem. Het huidige natuurbeheer is duidelijk beschreven. De effectiviteit van natuurherstelmaatregelen wordt gemonitord. Ook worden op veel plekken in het gebied de grondwaterstanden en waterkwaliteit gemeten en zijn er veel analyses over het gebied beschikbaar. Veel van die gegevens staan echter niet in de NDA, wel in het nieuwe beheerplan. Er zijn bovendien aanwijzingen uit recente informatie van de natuurbeheerder dat de huidige natuurkwaliteit lager is dan in de NDA naar voren komt. Niet bekend is of hydrologische knelpunten daadwerkelijk zijn opgelost en wat het effect van de recente droge zomers was. De NDA is optimistisch over de ontwikkeling van de natuurkwaliteit, maar dit is niet voldoende onderbouwd. Verlaging van de stikstofdepositie blijft noodzakelijk, net als de verbetering van de hydrologie. Regionale maatregelen lijken nodig om de hydrologie op orde te krijgen.