5200

Handleiding natuurdoelanalyses

In de natuurdoelanalyses (NDA’s) brengen provincies per Natura 2000-gebied in kaart hoe de beschermde natuur ervoor staat en wat nodig is voor herstel. De ministeries van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, Infrastructuur en Waterstaat en Defensie en de samenwerkende provincies stelden een handleiding op die de leidraad is voor het opstellen van deze NDA’s. De Ecologische Autoriteit is gevraagd advies te geven over deze handleiding op basis van een conceptversie van 2 juli 2026. Met deze handleiding komt de Handreiking Natuurdoelanalyse te vervallen.

Hoofdpunten uit het advies

De Ecologische Autoriteit ziet dat de nieuwe handleiding inhoudelijk een duidelijke stap vooruit is. Zo heeft de landschapsecologische systeemanalyse (LESA) een vaste plaats gekregen en staat het ecologische systeem meer centraal. Ook is de systematiek voor het trekken van conclusies, de omgang met ontbrekende kennis en de aansluiting op de beheerplancyclus duidelijker geworden. Bovendien zijn de NDA’s nu verbreed van alleen stikstofgevoelige natuur naar alle beschermde natuur. Tegelijk ziet de Ecologische Autoriteit kansen voor aanscherping voor de handleiding waardoor NDA’s nog meer uniform, beter navolgbaar en bruikbaarder kunnen worden.

Belangrijk aandachtspunt zijn de tussentijdse updates van natuurdoelanalyses, de zogenaamde APK’s. Het moet duidelijker worden welke informatie daarin hoort, aan welke eisen een APK moet voldoen en hoe deze update zich onderscheidt en samenhangt met de volledige natuurdoelanalyse en het Natura 2000-beheerplan. Daarnaast adviseert de Ecologische Autoriteit vast te laten leggen in de NDA wie verantwoordelijk is voor maatregelen die niet in het beheerplan passen. Problemen met bijvoorbeeld water of stikstof kunnen vaak niet alleen binnen een Natura 2000-gebied worden opgelost. De NDA moet duidelijk maken welke overheid of andere partij aan zet is, hoe de maatregel wordt opgepakt en hoe de voortgang wordt bewaakt. Ten slotte kan de omvangrijke handleiding handzamer. De Ecologische Autoriteit adviseert om een korte, zelfstandig te gebruiken werkinstructie te maken. De uitgebreide handleiding kan dan als naslagwerk dienen.

Samenstelling van de laatste werkgroep

drs. Miriam de Boer

dr. Wilfried ten Brinke

prof. dr. Rudy van Diggelen

mr. dr. Ralph Frins

prof. dr. Roy van Grunsven

ing. Rob Vogel

voorzitter

Em.prof. dr. ir. Hans Mommaas

werkgroepsecretaris

drs. Willemijn Smal

Projectinformatie

Betrokken overheden

Ministerie van Defensie, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, Samenwerkende provincies

Regio

Landelijk

Natura 2000-gebied

Aamsveen, Abdij Lilbosch & voormalig Klooster Mariahoop, Abtskolk & De Putten, Achter de Voort, Agelerbroek & Voltherbroek, Alde Feanen, Alle Natura 2000-gebieden, Arkemheen, Bakkeveense Duinen, Bargerveen, Bekendelle, Bemelerberg & Schiepersberg, Bergvennen & Brecklenkampse Veld, Binnenveld, Boddenbroek, Boetelerveld, Boezems Kinderdijk, Boschhuizerbergen, Botshol, Brabantse Wal, Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein, Bruine Bank, Brunssummerheide, Bruuk, Bunder- en Elslooërbos, Buurserzand & Haaksbergerveen, Canisvlietse Kreek, Coepelduynen, De Biesbosch, De Borkeld, De Deelen, De Wilck, Deurnsche Peel & Mariapeel, Dinkelland, Doggersbank, Donkse Laagten, Drents-Friese Wold & Leggelderveld, Drentsche Aa-gebied, Drouwenerzand, Duinen Ameland, Duinen Den Helder-Callantsoog, Duinen en Lage Land Texel, Duinen Goeree & Kwade Hoek, Duinen Schiermonnikoog, Duinen Terschelling, Duinen Vlieland, Dwingelderveld, Eemmeer & Gooimeer Zuidoever, Eilandspolder, Elperstroomgebied, Engbertsdijksvenen, Fochteloërveen, Friese Front, Gelderse Poort, Geleenbeekdal, Geuldal, Grensmaas, Grevelingen, Groot Zandbrink, Groote Gat, Groote Peel, Groote Wielen, Haringvliet, Hollandsch Diep, Holtingerveld, IJsselmeer, Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske, Kampina en Oisterwijkse Vennen, Kempenland-West, Kennemerland-Zuid, Ketelmeer & Vossemeer, Klaverbank, Kolland & Overlangbroek, Kop van Schouwen, Korenburgerveen, Krammer-Volkerak, Kunderberg, Landgoederen Brummen, Landgoederen Oldenzaal, Langstraat, Lauwersmeer, Leekstermeergebied, Leenderbos, Groote Heide en De Plateaux, Lemselermaten, Lepelaarplassen, Leudal, Lieftinghsbroek, Lingegebied en Diefdijk Zuid, Loevestein, Pompveld & Kornsche Boezem, Lonnekermeer, Loonse en Drunense Duinen en Leemkuilen, Maas bij Eijsden, Maasduinen, Manteling van Walcheren, Mantingerbos, Mantingerzand, Markermeer & IJmeer, Markiezaat, Meijendel & Berkheide, Meinweg, Naardermeer, Nieuwkoopse Plassen & De Haeck, Noorbeemden & Hoogbos, Noordhollands Duinreservaat, Noordzeekustzone, Norgerholt, Oeffelter Meent, Olde Maten & Veerslootslanden, Oostelijke Vechtplassen, Oosterschelde, Oostvaardersplassen, Oude Maas, Oudegaasterbrekken, Fluessen en omgeving, Oudeland van Strijen, Polder Westzaan, Polder Zeevang, Regte Heide & Riels Laag, Rijntakken, Roerdal, Rottige Meenthe & Brandemeer, Sallandse Heuvelrug, Sarsven en De Banen, Savelsbos, Schoorlse Duinen, Sint-Jansberg, Sint-Pietersberg & Jekerdal, Sneekermeergebied, Solleveld & Kapittelduinen, Springendal & Dal van de Mosbeek, Stelkampsveld, Strabrechtse Heide en Beuven, Swalmdal, Teeselinkven, Uiterwaarden Lek, Uiterwaarden Neder-Rijn, Uiterwaarden van de IJssel, Uiterwaarden Waal, Uiterwaarden Zwarte Water en Vecht, Ulvenhoutse Bos, Van Oordt's Mersken, Vecht- en Beneden-Reggegebied, Veerse Meer, Veluwe, Veluwerandmeren, Vlakte van de Raan (Nederland), Vlijmens Ven, Moerputten en Het Bossche Broek, Vogelkreek, Voordelta, Voornes Duin, Waddenzee, Weerribben, Weerter- en Budelerbergen en Ringselven, Westduinpark & Wapendal, Westerschelde & Saeftinghe, Wieden, Wierdense Veld, Wijnjeterper Schar, Willinks Weust, Witte en Zwarte Brekken en Oudhof, Witte Veen, Witterveld, Wooldse Veen, Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder, Yerseke en Kapelse Moer, Zeldersche Driessen, Zoommeer, Zouweboezem, Zuidlaardermeergebied, Zwanenwater & Pettemerduinen, Zwarte Meer, Zwin & Kievittepolder

Natuurtype

Alle natuurtypes

Landschapstype

Alle landschapstypes

Laatste advies uitgebracht op

6 november 2026