Evalyne de Swart
werkgroepsecretaris
Het Natura 2000-gebied Bekendelle is een bosgebied langs de Boven Slinge, ten zuiden van Winterswijk. De Boven Slinge meandert hier door het bos. Het laaggelegen deel van Bekendelle loopt bij hoge waterstanden van de Boven Slinge onder. Het gebied heeft fraaie overgangen van nat vogelkers-essenbos naar het wat drogere eiken-haagbeukenbos en wintereiken-beukenbos. Door deze grote variatie in een relatief klein gebied leven er veel bijzondere planten- en diersoorten zoals slanke sleutelbloem, bosgeelster, ijsvogel en de bosbeekjuffer.
Hoofdpunten uit het advies
Advies over de aanvulling op de Gelderse natuurdoelanalyse voor de eerste cyclusDe provincie Gelderland stelde in 2023 natuurdoelanalyses op voor elf Natura 2000-gebieden, waaronder het gebied Bekendelle. Met deze analyses wil de provincie bepalen of de bestaande en geplande maatregelen per gebied voldoende zijn om de natuurdoelen te halen. De Ecologische Autoriteit adviseerde eerder om de eindconclusies in die natuurdoelanalyses beter te onderbouwen of te herzien. De provincie heeft daarop haar eindconclusies opnieuw bekeken en één aanvullend rapport geschreven. Die aanvulling is voor advies aan de Ecologische Autoriteit voorgelegd.
De Ecologische Autoriteit spreekt waardering uit voor de heroverweging en ziet dat de provincie veel essentiële maatregelen voor natuurherstel neemt. Die inzet blijft van groot belang voor het bereiken van de natuurdoelen. Tegelijkertijd constateert de autoriteit dat de provincie te weinig aanvullende informatie ter onderbouwing heeft aangeleverd om het eerdere oordeel over de natuurdoelanalyses te wijzigen. De Ecologische Autoriteit blijft daarom bij haar eerdere adviezen om veel van de eindconclusies te herzien. De provincie zal een betere onderbouwing moeten geven, als zij toekomstige verslechtering van de Natura 2000-gebieden volledig wil uitsluiten.
De Ecologische Autoriteit ziet daarnaast dat de eindconclusies een sterk vereenvoudigd beeld geven van de verwachte natuurontwikkeling. Het geldende beoordelingssysteem kent slechts drie mogelijke categorieën. Daardoor raken nuances en het bredere verhaal over natuurherstel snel buiten beeld, bijvoorbeeld waar al betekenisvolle, maar nog niet volledige, stappen zijn gezet. Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en de provincies kunnen dit mogelijk meenemen bij de handreiking voor de volgende ronde natuurdoelanalyses.
De provincie beschikt over een uitgebreid en nog verbeterend monitoringssysteem en volgt daarmee de ontwikkeling van de natuur en de effecten van herstelmaatregelen nauwlettend. De provincie heeft informatie uit deze monitoring niet in het rapport opgenomen. De Ecologische Autoriteit adviseert daarom om de resultaten van de monitoring in toekomstige rapporten wel steeds mee te nemen in de analyses. Zo kan de provincie haar conclusies over de natuurontwikkeling beter onderbouwen.
Advies over de natuurdoelanalyse voor de eerste cyclus
In Bekendelle zijn al veel natuurherstelmaatregelen uitgevoerd. Zoals vernattingsmaatregelen, het verleggen van wandelpaden en het aanplanten van boom- en struiksoorten die horen bij de bosvegetatie in Bekendelle. Hierdoor is het herstel van het gebied goed op gang gekomen. Oevers en de bosbodem langs de beek worden niet meer vertrapt en plantensoorten van vochtige bossen als kardinaalsmuts, zoete kers en inheemse vogelkers nemen toe.
Door de te hoge stikstofbelasting, overstroming met voedselrijk beekwater en verdroging staat de natuur in Bekendelle nog steeds onder druk. De natuurdoelanalyse bevat volgens de Ecologische Autoriteit onvoldoende informatie om goed te overzien of de uitgevoerde en geplande herstelmaatregelen genoeg zijn om de natuur verder te herstellen. Ze adviseert om aanvullende veldgegevens te verzamelen, bestaande gegevens beter te gebruiken en het effect van maatregelen beter te beschrijven. Dan ontstaat een beter beeld van de ontwikkeling van de natuur in Bekendelle en de kansen en risico’s voor natuurherstel.
Voor goed herstel van de bossen in Bekendelle is het nodig de stikstofneerslag te verminderen en door te gaan met voorgenomen natuurherstelmaatregelen zoals het verbeteren van de ecologische verbindingen met andere bosgebieden en maatregelen bovenstrooms van Bekendelle, zowel in Nederland als in Duitsland. Deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat de aanvoer van voedselrijk slib naar Bekendelle vermindert en het peil van de Boven Slinge in de zomer niet te ver zakt. De Ecologische Autoriteit adviseert deze maatregelen snel uit te werken en uit te voeren. Hiervoor is een goede samenwerking met Duitsland nodig.